Eigenlijk zou onze planeet geen “aarde” maar “zee” moeten heten. Zeeën en oceanen beslaan zeventig procent van het aardoppervlak. 97 procent van het water op aarde is zout zeewater. Tweederde van de mensheid woont aan de kust. En van de 23 megasteden met inwonertallen boven de 2,5 miljoen liggen er 16 in het kustgebied.

De zee is een belangrijke voedselbron. Jaarlijks wordt er zo´n honderd miljoen ton vis uit zee gehaald en de visserij biedt direct en indirect werkgelegenheid aan meer dan 200 miljoen mensen. Ook de olie- en gaswinning in de ondiepe randzeeën is van groot economisch belang. Minder in het oog springend, maar minstens even belangrijk, is de rol van de oceanen in het schoonhouden van onze planeet. Mest- en afvalstoffen die via de rivieren in zee terechtkomen worden in het zeewater afgebroken door bacteriën of opgenomen in de voedselketen. Vooral ondiepe kustzeeën, zoals de Noordzee, hebben een enorm absorberend vermogen.

Ondanks het grote belang van de oceanen voor het voortbestaan van de mensheid, staan veel functies ervan onder zware druk. Een van de grootste bedreigingen voor het zeeleven is de overbevissing. De helft van de commerciële vissoorten zit aan zijn maximaal mogelijk vangst, 15% van de vissoorten is overbevist en 7% is verdwenen. Grote supertrawlers vormen de grootste boosdoeners: de helft van de vis op aarde wordt weggevangen door deze drijvende “visfabrieken”, die maar één procent van het aantal schepen uitmaken. Sleepkorren ploegen daarnaast de bodem van ondiepe kustzeeën om en veroorzaken veel schade aan het bodemleven.

Vervuiling en overbemesting vormen een andere bedreiging. Als er te veel meststoffen in het water worden geloosd kan het natuurlijke systeem dit niet meer absorberen. Plagen van -al dan niet giftige- algen kunnen het gevolg zijn. Als deze algenbloeien afsterven zakken de restanten naar de bodem en verstikken daar het onderwaterleven.

De Noordzee is één van de meest bedreigde zeeën van Europa. Overbevissing en te hoge concentraties aan meststoffen en verontreinigingen zijn hier het grote probleem. De landen rondom de Noordzee proberen deze problemen gezamenlijk aan te pakken. Zo zijn olielozingen, het dumpen van afval, visserij en winning van delfstoffen geregeld in diverse verdragen.