Het veld van natuur en natuurbescherming op mondiale schaal is nauwe­lijks te overzien. Daarom beperken we ons hier tot de interna­tionale zorg voor de natuur waar ook ons land bij betrokken is.

Aandacht voor de natuur mondiaal komt voort uit kringen van bestuurders, wetenschappers, natuurliefhebbers en actievoerders. De International Union for the Conservation of Nature (IUCN) is een natuurbeschermingsorganisatie die zowel staten als natuurorganisaties als leden heeft. De unie werkt met een internationaal netwerk van wetenschappelijke vrijwilligers op het gebied van behoud van biodiversiteit, beheer van natuurlijke hulpbronnen, milieutechniek, beleid, recht en voorlichting.

Het Wereld Natuur­fonds (WNF) en Greenpeace zijn als meer bekende natuurorganisaties in het zelfde veld actief. Zij steunen op een omvangrijke achterban van donateurs onder de wereldbevolking. Hun wijze van werken zorgt voor veel publiciteit.

De bescherming van de Walvis is vooralsnog een bijzonder geval. Sinds 1986 geldt een verbod op de commerciële walvisvangst. De Internationale Walvisvaart Commissie (IWC), een club van walvisva­rende landen, waakt over dit verbod en neemt jaarlijks beslui­ten over niet-commerciële vangst. Japan en Noorwegen zijn de enige landen die doorgaan met de vangst, zij het niet op top­sterkte. In 2003 kwamen de eerste signalen dat het IWC tot daad­werke­lijke bescherming wil overgaan.

De Conventie inzake Biologische Diversiteit, ofwel het biodi­versi­teitsverdrag van Rio de Janeiro uit 1992, streeft naar de bescherming van plant, dier en ecosysteem. Het verdrag is door ruim 180 landen ondertekend. Voor de lokale natuurvolken is het van belang, maar ook voor het wetenschappelijke onderzoek (landbouw, farmacie) en de recreatiesector (ecotoerisme).

Verdragen met een beperkte doelstelling en reikwijdte zijn die van Ramsar (Wetlands; watervogelgebieden) uit 1971 en die van Bonn (Trek­kende wilde diersoor­ten en hun leefgebieden) uit 1979.

De richtlijnen van de Europese Commissie zijn in de Europese Gemeenschap van belang voor wilde vogels (Vogelricht­lijn uit 1979) en leefgebieden van plant en dier (Habitat­richtlijn uit 1992).

Het duurzame beheer van bossen begint mondiaal vorm te krijgen door het werk van de Forest Stewardship Council (FSC), opge­richt in 1993. Om hout met het FSC-keurmerk te krijgen moet de leverancier de duurzaamheid aantonen van het bosbeheer, trans­port, verwerking en handel. Er worden strikte normen gehan­teerd voor milieu, sociale omstandigheden en economie.

De internationale handel van beschermde planten en dieren is geregeld in het CITES-verdrag, dat via de Verenigde Naties tot stand kwam. Het verdrag is inmiddels door ruim 160 landen ondertekend. De uitvoering geschiedt onder andere door douane en politie. Zo is er bijvoorbeeld controle op curiosa en souvenirs die terugkerende reizigers bij zich dragen.