Zeeland is een echte agrarische provincie. Een groot deel van het polderland bestaat uit cultuurlandschap. De belangrijkste sectoren zijn akkerbouw, melkveehouderij en fruitteelt. Andere sectoren zijn onder meer vollegronds- en glastuinbouw en intensieve veehouderij. De gemiddelde bedrijfsomvang van de Zeeuwse agrarische bedrijven is relatief groot: anderhalf keer zo groot als het gemiddelde Nederlandse bedrijf.

De akkerbouw is verreweg de belangrijkste agrarische sector in Zeeland. Door de afnemende steun vanuit ‘Brussel’ hebben de Nederlandse akkerbouwers het de laatste jaren economisch erg moeilijk gekregen. Tientallen ondernemers zonder opvolger hebben hun bedrijf verkocht, meestal aan een melkveehouder uit een van de omliggende provincies. Van de blijvende akkerbouwers is een groot deel een nevenactiviteit gestart, bijvoorbeeld in toeristische sector of op het gebied van agrarisch natuurbeheer. In sommige gevallen zijn ondernemers in het oppakken van een andere activiteit gesteund door het provinciale project Vitaal Platteland.

Vitaal Platteland

De provincie Zeeland is in 1998 samen met alle andere bij het platteland betrokken partijen gestart met het project Vitaal Platteland Zeeland (VPZ). Dit project is opgezet om het platteland (economisch) vitaal en voor iedereen aantrekkelijk te houden. Het bevorderen van duurzame landbouw is een van de speerpunten van Vitaal Platteland. Dit project levert ook een belangrijke bijdrage aan een duurzame landbouw in Zeeland, want alleen een economisch gezonde en concurrerende landbouw kan duurzaam zijn.

Aanleiding voor de oprichting van Vitaal Platteland is de economisch slechte situatie in de akkerbouw, waardoor negatieve effecten dreigen voor de hele Zeeuwse plattelandssamenleving, werkgelegenheid, landschap, recreatie, natuur en milieu. Alle betrokken partijen - boeren, natuur- en milieubeweging, gemeenten, de provincie, waterschappen, banken, de recreatie, industrie die landbouwproducten verwerkt en het ministerie van landbouw – werken samen om de bedreigingen in beeld te brengen en gezamenlijk het hoofd te bieden. Mensen met goede, vernieuwende ideeën krijgen financieel een steuntje in de rug om hun project te realiseren. Je zou kunnen zeggen: Vitaal Platteland betekent het platteland zo mooi houden als het is, of het nog mooier maken én er voor zorgen dat er nog steeds een goede boterham te verdienen valt. Zo is er de afgelopen jaren bijvoorbeeld meebetaald aan het aanplanten van bomen bij boerenerven, voor het ontwikkelen van biologische landbouw en aan een hooihotel.

Economische dragers

Veel boeren in Zeeland die een andere economische activiteit op hun bedrijf wilden beginnen zagen zich daarin belemmerd door planologische regels. Na enkele jaren overleg zijn de mogelijkheden verruimd om op boerenbedrijven andere dan agrarische activiteiten te beginnen, zogenoemde Nieuwe Economische Dragers. Dit biedt veel agrariërs nieuwe kansen en is daarmee een stimulans voor een duurzame landbouw en een vitaal en aantrekkelijk platteland.

Tot slot: boeren en tuinders (in Zeeland maar ook in overig Nederland) richten zich nog op tal van andere gebieden op een duurzame bedrijfsvoering. Ze hebben de afgelopen jaren het gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen fors omlaag gebracht en houden steeds meer rekening met wat de samenleving verlangt. Het aantal biologische telers neemt steeds meer toe. Het bekendste Zeeuwse project op het gebied van milieuvriendelijke landbouw is de Zeeuwse Vlegel.