Met genetische manipulatie bedoelen we het veranderen van de erfelijke eigenschappen van plant of dier door middel van ‘knippen en plakken’. Kleine stukjes erfelijk materiaal (genen of stukjes DNA) worden uit het ene organisme geknipt en via geavanceerde methoden overgebracht in een ander organisme. Op deze manier kunnen gewenste eigenschappen snel en efficiënt van de ene soort op een andere soort worden overgebracht. In feite gebeurt er hetzelfde als bij het kweken van planten en het fokken van dieren, alleen zijn deze traditionele methoden veel minder snel en efficiënt dan genetische manipulatie. Ook is genetische manipulatie aan veel minder beperkingen onderhevig dan de traditionele veredelingsvormen. Zo kunnen nu ook eigenschappen van niet verwante organismen worden gemengd. Te denken valt aan het overbrengen van genen uit een bacterie in planten, om deze onvatbaar te maken voor een bepaalde schimmelziekte.

Genetische gemanipuleerde organismen (ggo’s) zijn makkelijker te telen (minder vatbaar voor ziekten) of leveren hogere opbrengsten. Toch zijn er wereldwijd grote weerstanden tegen deze technieken. In de eerste plaats is het maar de vraag of het sleutelen aan erfelijk materiaal inderdaad zo veilig is als de voorstanders beweren. Tegenstanders wijzen op mogelijke onvoorspelbare effecten van het inbrengen van een vreemd gen in een organisme. Misschien kunnen er ook minder wenselijke effecten optreden, zoals de vorming van gifstoffen. Bovendien valt nooit uit te sluiten dat genetisch gemanipuleerde gewassen kruisen met verwante wilde soorten, met als gevolg dat genetische vervuiling optreedt. Dit kan ten koste gaan van het voortbestaan van wilde soorten, maar ook van biologische boeren die ‘gentech’ principieel afwijzen.

Een ander nadeel van genetische manipulatie is dat telers een groot deel van hun vrijheid kwijtraken. De bedrijven die ggo’s op de markt brengen, grote multinationals, binden de boeren aan zich door hen afhankelijk te maken van hun zaden, bestrijdingsmiddelen en andere chemische stoffen. Dit druist in tegen elke vorm van duurzame landbouw, want die stimuleert juist zoveel mogelijk het gebruik van lokale hulpstoffen.

Het argument van voorstanders dat genetische manipulatie het wereldvoedselvraagstuk kan oplossen lijkt mooi maar is dat niet. In de eerste plaats produceren we met z’n allen nù al anderhalf keer zoveel voedsel als nodig is om de hele wereldbevolking van voldoende eten te voorzien, terwijl toch één op de zeven mensen in de wereld honger heeft. Afgezien hiervan: de werkelijke oorzaak van hongersnoden heeft vaak te maken met ingewikkelde politieke structuren en sociale ongelijkheid. Als hierin geen verbetering komt, kan de honger in de wereld nooit opgelost worden. Zolang landen met een hongerende bevolking nog steeds gewassen verbouwen voor de export als veevoer naar Westerse landen is een oplossing nog ver weg.

Ondanks dat genetische manipulatie nog relatief nieuw is, worden in de hele wereld al volop ggo’s geteeld. Enkele voorbeelden (in de Verenigde Staten) zijn maïs en soja. Vooral in de VS heeft de commerciële teelt van ggo’s een enorme vlucht genomen. Europa is tot nu toe veel terughoudender. In Nederland beperkt het telen van genetisch gemanipuleerde gewassen zich tot op heden tot proefveldonderzoek. Vanwege de maatschappelijke onrust rondom ggo’s is dat onderzoek de laatste jaren op een laag pitje gezet. Boerenorganisatie LTO-Nederland stelt zich op het standpunt dat genetische manipulatie bij planten onder bepaalde voorwaarden ethisch verantwoord is (“ja mits”). Omdat dieren een hogere eigenwaarde hebben dan planten wijst LTO genetische manipulatie bij dieren in principe af (“nee tenzij”).

Vele andere maatschappelijke organisaties bemoeien zich intensief met de discussie over genetische manipulatie. Een belangrijk punt in deze discussie is de toelating en etikettering van voedingsmiddelen met gemanipuleerde ingrediënten. In heel veel producten zitten al ggo-bestanddelen, vaak zonder dat de consument het beseft. Kritische consumenten kunnen op de site van Goede Waar & Co (voorheen de Alternatieve Consumentenbond) een lijst met producten vinden die gegarandeerd vrij zijn van ggo-ingrediënten. Daarnaast probeert Goede Waar fabrikanten ervan te overtuigen dat ze moeten stoppen met het verwerken van genetisch gemanipuleerde ingrediënten in hun producten.