Energiebesparing is de beste manier om een bijdrage te leveren aan het energie- en klimaatprobleem.

Sinds de oliecrises in de jaren 70 en de publicatie van het beroemde Rapport van de Club van Rome (‘Our Common Future’) staat energiebesparing in de belangstelling.

Onze energiehuishouding was en is nog voor een belangrijk deel gebaseerd op olie en andere fossiele brandstoffen als kolen en gas. De boodschap van de Club van Rome was duidelijk: deze energiebronnen zijn eindig. Dat de voorraden van de deze energiedragers groter zijn dan de Club van Rome destijds dacht, verandert niets aan het principe van de eindigheid van deze delfstoffen.

De oliecrisis toonde tevens aan dat we voor onze energievoorziening wel erg afhankelijk zijn van een beperkt aantal landen, die desgewenst de toevoerkranen dicht kunnen draaien.

Het beleid van de overheid is vanaf die tijd gericht op ‘diversificatie’, hetgeen betekent dat we de afhankelijkheid van één of twee energiedragers moeten beperken door meer andere energiebronnen te ontwikkelen. Ook de ontwikkeling van kernenergie paste destijds in dit plaatje.

Sinds midden jaren 80 is er steeds meer aandacht gekomen voor een ander groot probleem bij het gebruik van fossiele brandstoffen: de versterking van het natuurlijke broeikaseffect. Dit probleem wordt nu als een veel grotere bedreiging gezien dan het slinken van de voorraden olie, kolen en gas.

Sindsdien berust het energiebeleid op twee peilers: het ontwikkelen van nieuwe duurzame energiebronnen en energiebesparing.

Energiebesparing komt in feite neer op het tegengaan van verspilling en het efficiënter gebruik van energie door allerlei technische maatregelen. Daarbij is er ook een belangrijke gedragscomponent. Individuele burgers kunnen door hun eigen gedrag een belangrijke bijdrage leveren aan energiebesparing.

In ‘duurzaam leven’ is hieraan een apart hoofdstuk gewijd.

In de afgelopen 20 jaar heeft de overheid energiebesparing in alle sectoren van de economie gestimuleerd. In het bedrijfsleven kunnen resultaten geboekt worden wanneer de investeringen zich binnen een paar jaar terugverdienen in een lagere energierekening. Door de groei van de economie worden de besparingen voor een deel weer teniet gedaan.

Echt winst is geboekt door het isoleren van woningen. Het energiegebruik voor verwarming van huizen is de laatste 15 jaar duidelijk afgenomen.

Vanaf 1995 worden er eisen gesteld aan het energieverbruik in woningen en andere gebouwen met behulp van de Energieprestatiecoëfficiënt (EPC). Voor woningen is de EPC gedaald van 1,4 in 1996 naar 0,8 in 2006, en dat heeft een sterke daling van het energiegebruik voor m.n. verwarming tot gevolg.

Energiegebruik door Nederlandse huishoudens 1980-2000

Op andere fronten wordt de winst die door technische vernieuwingen wordt gemaakt, weer teniet gedaan door ‘volumegroei’. Voorbeelden:

-  Omdat we steeds meer huishoudelijke apparaten in huis hebben en steeds meer (spaar)lampen laten branden, neemt het elektriciteitsgebruik van huishoudens niet af.

-   Hoewel veel geïnvesteerd is in zuiniger motoren voor auto’s worden de effecten hiervan teniet gedaan omdat we in steeds grotere auto’s rijden, het aantal auto’s per huishouden toeneemt en we steeds autokilometers afleggen.

Ook in Zeeland lopen er tal van acties en campagnes om het energiegebruik van huishoudens en bedrijven door besparingen  terug te brengen.

Omdat de overheid, afhankelijk van de noodzaak tot bezuinigen, allerlei energiebesparingsmaatregelen dan weer wel en dan weer niet financieel ondersteunt (bv Energie Premie Regeling), is op dit terrein sprake van ‘hollen en stilstaan’, daar waar continuïteit veel beter op zijn plaats is.